Çocuk Odasını Dekore Etmek

Oğlum üç yaşındayken odasını "tam kıvamında" hazırladığımı sanıyordum: duvarda bulutlar, yerde yumuşak bir halı, raflarda özenle dizilmiş oyuncaklar. Altı ay sonra o raflara uzanamadığı için hepsini yere döktüğünü, bulutlu duvarın önüne devasa bir kale kurduğunu görünce anladım ki çocuk odası tasarımı bir "dekorasyon projesi" değil, sürekli güncellenen bir yaşam alanı kurgusu. O günden bu yana iki kez baştan düzenledim, arkadaşlarımın evlerinde de birkaç kez elimi taşın altına koydum. Aşağıda anlattıklarım kitaplardan değil, o denemelerden ve hatalardan çıkardığım şeyler.

Önce yaşı ve boyu ölçüyorum, sonra rengi seçiyorum

En büyük hatam, odayı kendi göz seviyemden tasarlamak olmuştu. Çocuk odasında referans noktası benim boyum değil, çocuğun boyu. Bir kere yere çöküp odaya onun gözünden baktığımda her şey değişti: dolabın üst rafı ulaşılamaz bir dekordan ibaretti, kapı arkasındaki askı işe yaramıyordu, aydınlatma ise doğrudan yatağa bakınca gözü alıyordu.

Yaş aralıklarına göre kabaca şöyle bir yaklaşım benimsedim:

• 0-2 yaş: Ebeveynin konforu öncelikli. Alt değiştirme yüksekliği, karanlıkta çalışan yumuşak bir gece ışığı, kolay silinebilir yüzeyler.
• 3-6 yaş: Oyun alanı kral. Yer boşluğunu mobilyaya kurban etmemek, alçak açık raflar, sepetli düzen.
• 7-11 yaş: Çalışma masası ve kişisel alan devreye giriyor. Pano, sergi rafı, kendi eşyasını kendi yerleştirebileceği çekmeceler.
• 12 yaş üstü: Artık odanın kararlarını benim yerine o veriyor; ben sadece bütçeyi ve iskeleti kuruyorum.

Renkte ise "kız pembe, erkek mavi" klişesini erken bıraktım. Duvarları kırık beyaz, çok açık gri ya da yumuşak bir toprak tonunda tutup rengi tekstil ve aksesuarla veriyorum. Nedeni çok basit: çocuğun beğenisi iki yılda değişiyor, duvarı her seferinde boyamak istemiyorsunuz. Yastık, perde, poster ve kutu değiştirmek yarım günlük iş; boya rehberinde de anlattığım gibi tavan-duvar işi bütün odayı boşaltmayı gerektiriyor. Tek bir duvarı vurgu duvarı yapmak istersem de yataktan uzak, kapı tarafındaki duvarı seçiyorum; uyku alanı sakin kalsın.

Güvenlik, göze görünmeyen ama en pahalı detay

Bu kısımda cimrilik yapmadığıma hiç pişman olmadım. Kızımın odasında kitaplığı duvara sabitlemeyi ertelediğim bir hafta boyunca uyuyamadım, sonunda gece yarısı dübel deldim. Kontrol listem şu:

• Yüksekliği 60 cm'i geçen her mobilya duvara sabit; özellikle çekmeceli dolaplar.
• Perde ve stor kordonları çocuğun ulaşamayacağı yüksekliğe toplanmış, yatak perdenin hemen yanına konmamış.
• Keskin köşeler ya yuvarlatılmış mobilyayla ya da köşe koruyucuyla kapatılmış.
• Prizler kapaklı, uzatma kabloları mobilya arkasında ve gergin değil.
• Halı altına kaymaz taban; kayan kilim çocuk odasında en sinsi kaza sebebi.
• Boya ve mobilya seçiminde kokusu ağır olmayan, su bazlı ürünler; oda birkaç gün havalandırıldıktan sonra kullanıma açılıyor.

Ranza konusunda da net bir sınırım var: alt yatağı istediği kadar küçük kullansın, üst yatağa altı yaşından önce çıkmasına izin vermiyorum ve korkuluk yüksekliğine mutlaka bakıyorum.

Depolama: çocuğun kendi toplayabildiği sistem

"Odanı topla" demeyi bıraktığım gün odanın gerçekten toplandığını fark ettim. Çünkü sorun tembellik değil, sistemin çocuğa göre olmamasıydı. Kapaklı, ağır, üst rafa yerleştirilmiş kutular yetişkin mantığıdır. Ben şu düzene geçtim:

Alçak, açık ve kategorili

Yer seviyesinden 90 cm'e kadar olan bölge tamamen çocuğun: hafif hasır ya da kumaş sepetler, üzerinde resimli etiket. Legolar bir sepette, arabalar diğerinde, peluşlar en büyüğünde. Okuma bilmeyen yaşta etikete oyuncağın fotoğrafını yapıştırmak işi bitiriyor.

Yukarısı benim

Mevsimlik kıyafetler, yedek nevresimler, saklamak istediğim ama şu an oynanmayan oyuncaklar dolabın üst gözünde. Oyuncakları dönüşümlü kullanmak da işe yarıyor: bir kısmını iki ay kaldırıp sonra geri koyduğumda çocuk onları yeni gibi karşılıyor, oda da sürekli dolu görünmüyor.

Yatak altı ölü alan değil

Tekerlekli düz kutular ya da sandıklı baza küçük odalarda hayat kurtarıyor. Küçük alanları geniş göstermek üzerine yazdıklarımın çoğu çocuk odasında birebir geçerli: mobilyayı duvara yaklaştırmak, ortada kesintisiz bir oyun halısı bırakmak ve dikey alanı kullanmak odayı metrekare eklemeden büyütüyor.

Işık, tekstil ve odanın "bölgeleri"

Bir çocuk odasında en az üç ayrı ışık kaynağı olmasını istiyorum: genel tavan aydınlatması, çalışma ya da okuma için yönlendirilebilir bir masa lambası, bir de gece rahatlığı için kısık bir gece ışığı. Tek bir tavan avizeyle idare etmeye çalıştığımda ya oda ameliyathane gibi oluyordu ya da kitap okurken göz yoruyordu. Aydınlatma rehberinde de vurguladığım gibi ışığın rengi de önemli; uyku alanında sarıya çalan, masa başında daha nötr bir ışık iyi çalışıyor.

Tekstilde tercihim yıkanabilir, pamuklu ve koyu desenli olması. Açık renk perdeyi ilk üç ayda çamurlu parmaklarla tanıştı, ders aldım. Halıda da kısa hav, leke tutmayan bir doku hem temizlik hem oyun için daha rahat. Perde ve halı seçiminde odanın toplam renk sayısını üçle sınırlamak, oyuncakların kendiliğinden getirdiği renk kalabalığını dengeliyor.

Son olarak odayı görünm